حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

162

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

بنى عبس هستند . گويد : وقتى مردم كوفه در شهر كوفه ، ساكن شدند و مردم بصره در جاى خود استقرار يافتند ، و هويت خويش را باز يافتند و نيروى از دست رفته را دوباره به دست آوردند ، مردم كوفه اجازه خواستند تا بناهايى از نى بسازند و مردم بصره نيز در اين باره اجازه خواستند . عمر گفت : لشكر براى نبرد با شما از آمادگى و تيزهوشى بيشترى برخوردار است ولى مايل نيستم با شما مخالفت كنم ، نى چيست ؟ گفتند : علفى است كه آبيارى شده ، استحكام يافته و به نى تبديل شده است . گفت : خود دانيد ، و مردم دو شهر بناهايى از نى ساختند . سپس در كوفه و بصره ، آتش سوزى رخ داد ولى آتش سوزى كوفه شديدتر بود و هشتاد سايبان سوخت و يك نى هم باقى نماند . اين واقعه در ماه شوّال روى داد و مردم ، پيوسته از آن ياد مىكردند . آن گاه سعد تعدادى از آنها را به سوى عمر فرستاد تا از وى اجازه بگيرند كه خانه‌ها را با خشت بسازند . آنان خبر آتش سوزى و خسارات آن را به وى گفتند ، آنان هيچ كارى را بدون نظرخواهى و مشورت با او انجام نمىدادند . عمر گفت : بسازيد ولى هيچ‌كس بيش از سه اتاق نسازد و خانه‌ها را مرتفع و بلند نسازند ، و به سنّت پايبند باشيد تا دولت و حكومت شما پايدار بماند . فرستادگان به كوفه بازگشتند و عمر به عتبه و اهل بصره نيز همين فرمان را دستور داد تا منازل مردم كوفه را ابو الهياج بن مالك خانه‌هاى مردم بصره را عاصم بن دلف ابو حرباء معيّن كنند ، عمر به فرستادگان دستور داد و به مردم گفت كه هيچ ساختمانى را بيش از اندازه بالا نبرند . آنها گفتند : اندازه چيست ؟ گفت : مقدارى است كه شما را به اسراف نزديك نكند و از اعتدال بيرون نبرد . همچنين او مىگويد : شهرهاى فتح شده عبارت بودند از : سواد و حلوان و ماسبذان و قرقيسياء . كوفه داراى چهار مرز بود : حلوان كه فرماندار آن قعقاع بن عمرو بود ، ماسبذان كه ضرار بن خطاب فهرى در آن حكومت داشت ، قرقيسياء كه عمر بن مالك يا عمر بن عتبة بن نوفل بن عبد مناف حاكم آن‌جا بود و موصل كه عبد اللّه بن معتم در آن‌جا حكمرانى داشت و اين فرمانداران در مرزهاى مذكور مستقر بودند ، در حالى كه مردم در مداين اقامت داشتند و پس از آن كه سعد به شهرسازى كوفه پرداخت ، مسؤولان مرزها به كوفه بازگشتند و جانشينانى براى خود تعيين كردند تا كار مرزها را